کمردرد به چه دلایلی رخ می دهد؟

کمردرد یکی از شایعترین بیماری های سیستم اسکلتی_عضلانی بدن انسان است بطوری که بسیاری از مراجعان به مراکز درمانی و کلینیک های فیزیوتراپی را افراد مبتلا به کمردرد تشکیل می دهند.

متاسفانه با شیوع چاقی و کمر تحرکی سن ابتلا به کمردرد کاهش یافته بطوری که امروزه بسیاری از جوانان و حتی کودکان از کمردرد رنج می برند.

فیزیوتراپی و حرکات اصلاحی موثرترین درمان کمردرد بدون جراحی هستند که بدون داشتن عوارض ناشی از جراحی های باز به بهبودی بیماران مبتلا کمک می کنند.

بیمارانی که به دلیل کمردرد قادر به مراجعه به کلینیک فیزیوتراپی نیستند می توانند از خدمات فیزیوتراپی در منزل ما بهره مند بشوند.

در این مقاله سعی کرده ایم تا به مهم ترین و شایع ترین دلایل کمردرد اشاره مختصری داشته باشیم.

دلایل کمردرد

• آرتروز ستون فقرات که اغلب در افراد سالمند دیده می شود و منجر به درد ، خشکی و کاهش انعطاف پذیری و کاهش دامنه حرکتی کمر می شود.
• تنگی کانالی نخاعی که بصورت مادرزادی یا اکتسابی ممکن است رخ دهد و سبب وارد شدن فشار به اعصاب نخاعی شده و عوارضی همچون کمردرد را ایجاد می کند.
• فتق دیسک کمر از آسیب های جدی است که بدلیل بیرون زدگی ماده داخل دیسک رخ داده و ممکن است عوارض زیادی را برای بیمار مبتلا به همراه داشته باشد، به همین دلیل ضروری است که درمان آن با روش های مناسب از جمله فیزیوتراپی بدقت دنبال شود.
• درد سیاتیک نیز که به دلیل آسیب و تحت فشار قرار گرفتن عصب سیاتیک رخ می دهد می تواند منجر به کمر درد شود.
• آسیب دیسک بین مهره ای شامل پارگی دیسک، پیری دیسک و …
• لغزش مهره ها یا اسپوندیلولیستزی
• اسکولیوز
• تومورهای نخاعی
• شکستگی ستون فقرات
• سرطان ستون فقرات
• شکستگی مهره ها
• بیماری های روماتیسمی مانند اسپوندیلیت آنکیلوزان
• ﻋﻔﻮﻧﺖ ﺳﺘﻮﻥ ﻓﻘﺮﺍﺕ

سایر دلایل

• بلند کردن و حمل اجسام سنگین و وضعیت نامناسب ستون فقرات هنگام بلند کردن اجسام
• وارد شدن فشار بیش از حد به ستون فقرات در طی فعالیت های ورزشی و شغلی سنگین
• انجام تمرینات ورزشی بدون آمادگی قبلی و گرم کردن بدن
• آسیب مستقیم به ستون فقرات در اثر حوادثی همچون تصادفات رانندگی یا سقوط از ارتفاع
• وضعیت بد هنگام خوابیدن مانند خوابیدن روی شکم
• ﺑﺎﺭﺩﺍﺭﯼ. ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺍﻧﺤﻨﺎﯼ ﮐﻤﺮ ﻭ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ جنین ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﺷﮑﻢ سبب بروز کمردرد میشود.
• ضعف عضلات کمر
• اضافه وزن بیش از حد
• پوکی استخوان
• عادات نادرست حرکتی هنگام نشستن و راه رفتن
• خم کردن و چرخش ناگهانی ستون فقرات
• کشیدگی بیش از حد عضلات کمر
• آسیب های مفصل ران یا التهاب مفصل ساکروایلیاک در لگن
• بیماری های زنان مانند عفونت رحم ، فیبروم و آندومتریوز 
• اختلالات غده پروستات
• بیماری های کلیه مانند عفونت یا سنگ کلیه
• بیماری های دستگاه گوارش مانند زخم معده یا پانکراتیت
• انسداد یا آنوریسم آئورت یا عروق لگن
• ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ پاژه استخوان
• بیماری های عفونی مانند آنفلوانزا
• خوابیدن روی تشک غیر استاندارد
• پوشیدن کفش های پاشنه بلند
• بزرگ بودن غیر طبیعی شکم
• پشت میز نشینی به مدت طولانی
• عدم تحرک و فعالیت ورزشی
• رانندگی به مدت طولانی
• تغذیه نامناسب
• سیگار کشیدن

درمان کمردرد

درمان کمردرد بسته به عامل ایجاد کننده آن متفاوت است اما توصیه هایی عمومی که در اغلب کمردردها مفید هستند بدین قرارند:

• استراحت کردن و کاهش سطح فعالیت بدنی بخصوص اجتناب از خم و راست کردن کمر
• استفاده از کمربند طبی با تجویز فیزیوتراپیست
• کاهش وزن در صورت ابتلا به چاقی نقش مهمی در بهبود بسیاری از کمردرد ها دارد.
• قرار دادن کمپرس گرم در محل دردناک و گرفتن دوش آب گرم می تواند به تسکین درد کمر کمک کند.
• استفاده از تشک طبی و استاندارد 
• استفاده از داروهای ضدردرد مانند ایبوپروفن و استامینوفن
• فیزیوتراپی کمردرد و تمرینات ورزشی مخصوص کمر علاوه بر تقویت عضلات کمر به بهبود انعطاف پذیری و کاهش درد و علائم بیماری کمک می کند. فیزیوتراپی در منزل برای مبتلایان به کمردرد بسیار مناسب است و بیمار بدون خروج از منزل و مراجعه به کلینیک فیزیوتراپی می تواند خدمات فیزیوتراپی در منزل را دریافت نمایند.
• جراحی کمر آخرین گزینه درمانی است که تنها در درصد کمی از انواع کمردرد که با روش های غیر جراحی درمان نمی شوند انجام می گیرد.

درمان کمردرد با فیزیوتراپی

فیزیوتراپی یک درمان بسیار موثر برای کمردرد است، به طوری که بیش از 80 درصد از افراد پس از جلسات فیزیوتراپی حداقل تسکین موقتی را تجربه می کنند.

انواع درمان های فیزیوتراپی برای کمر درد

ورزش درمانی: این پایه اصلی فیزیوتراپی برای کمر درد است و شامل تمرینات مختلفی است که می تواند به تقویت، کشش و بهبود انعطاف عضلات کمر و ستون فقرات شما کمک کند. تمرینات را می توان با نیازهای فردی و تحمل درد شما تنظیم کرد.

درمان دستی: این شامل تکنیک های عملی است که می تواند به بهبود دامنه حرکتی، کاهش درد و افزایش آرامش عضلانی کمک کند. درمانگرهای دستی ممکن است از تکنیک هایی مانند ماساژ، تحرک مفصل و دستکاری استفاده کنند.

بیوفیدبک: این شامل استفاده از دستگاه های الکترونیکی است که به شما کمک می کند یاد بگیرید چگونه برخی از عضلات پشت خود را کنترل کنید، مانند عضلات عمقی شکم. این می تواند به بهبود وضعیت بدن و کاهش درد کمک کند.

حرکات کششی و ماساژ: ماساژ می تواند به شل شدن عضلات سفت کمر و بهبود دامنه حرکتی شما کمک کند. حرکات کششی همچنین می تواند به بهبود انعطاف پذیری و کاهش درد کمک کند.

آموزش و مشاوره: فیزیوتراپیست ها می توانند اطلاعاتی در مورد کمردرد به شما ارائه دهند، از جمله نحوه پیشگیری از آن، نحوه مدیریت علائم و نحوه ایجاد تغییراتی در شیوه زندگی که می تواند سلامت کلی شما را بهبود بخشد.

مزایای فیزیوتراپی

• کاهش درد
• بهبود دامنه حرکتی
• تقویت عضلات پشت
• کاهش سفتی و خشکی ستون فقرات
• بهبود وضعیت بدنی
• افزایش توانایی عملکردی

جلسات فیزیوتراپی شما معمولاً 30 تا 60 دقیقه طول می کشد. فیزیوتراپیست تمرینات مختلفی را به شما آموزش می دهد که می توانید در خانه انجام دهید تا درد خود را مدیریت کرده و عملکرد خود را بهبود بخشد. آنها همچنین ممکن است از تکنیک های درمان دستی برای کمک به کاهش درد و بهبود دامنه حرکتی شما استفاده کنند.

مدت زمانی که برای انجام فیزیوتراپی نیاز دارید بسته به شدت درد و علت اصلی کمردرد متفاوت است. اکثر افراد پس از 4-6 هفته فیزیوتراپی بهبود علائم خود را تجربه می کنند. با این حال، برخی از افراد ممکن است نیاز به ادامه فیزیوتراپی برای مدت طولانی تری داشته باشند.

پیشگیری از کمر درد

• حفظ وزن در محدوده طبیعی 
• داشتن فعالیت بدنی بطور منظم
• اجتناب از انجام حرکات ناگهانی کمر
• انجام ورزش های تقویت کننده عضلات کمر تحت نظر فیزیوتراپیست
• تغذیه مناسب
• اجتناب از کشیدن سیگار
• پرهیز از نشستن و ایستادن به مدت طولانی
• رعایت روش صحیح هنگام بلند کردن اجسام از روی زمین و پرهیز از خم شدن از کمر

فیزیوتراپی دیسک کمر

هدف فیزیوتراپی برای مشکلات دیسک کمر، مانند فتق دیسک یا بیماری دژنراتیو دیسک، کاهش کمردرد ، بهبود عملکرد و جلوگیری از آسیب بیشتر است. برنامه درمانی معمولاً شامل ترکیبی از تمرینات، درمان دستی و آموزش است.

مدیریت درد
روش ها: استفاده از بسته های گرما یا سرما، سونوگرافی یا تحریک الکتریکی (به عنوان مثال، TENS) برای کاهش درد و التهاب.
دارو: توصیه در مورد استفاده از مسکن های بدون نسخه یا ارجاع به پزشک برای تجویز دارو در صورت لزوم.

ورزش درمانی
تمرینات کششی: برای بهبود انعطاف پذیری و کاهش تنش در عضلات اطراف ستون فقرات کمری.
تمرینات تقویتی: برای تقویت ثبات و حمایت از ستون فقرات کمری با تقویت عضلات مرکزی.
تهویه هوازی: تمرینات هوازی کم تاثیر برای بهبود سلامت کلی قلب و عروق و بهبود بهبودی.
تمرینات خاص ستون فقرات: تمرینات هدفمند برای بهبود عملکرد و تحرک ستون فقرات کمری.

درمان دستی
تحرک ستون فقرات: حرکات ملایم برای بهبود تحرک ستون فقرات کمری.
ماساژ بافت نرم: برای کاهش تنش عضلانی و بهبود گردش خون در ناحیه آسیب دیده.
رهاسازی میوفاشیال: تکنیک هایی برای رفع گرفتگی در فاسیا (بافت همبند) اطراف عضلات.

پوسچر و آموزش مکانیک بدن
ارگونومی: راهنمایی برای حفظ وضعیت بدنی مناسب در طول فعالیت های روزانه، کار و خواب.
تکنیک های بلند کردن: آموزش تکنیک های بلند کردن ایمن برای جلوگیری از آسیب بیشتر.
اصلاح فعالیت: توصیه هایی در مورد اصلاح فعالیت ها برای کاهش فشار بر ستون فقرات کمری.

تثبیت هسته و آموزش عملکردی
تثبیت هسته: تمریناتی با تمرکز بر تقویت عضلات عمیق که از ستون فقرات حمایت می کنند.
آموزش عملکردی: فعالیت هایی که برای بهبود توانایی بیمار در انجام وظایف روزانه به طور ایمن و موثر طراحی شده اند.

فیزیوتراپی برای سیاتیک

فیزیوتراپی برای سیاتیک، وضعیتی که با درد در امتداد عصب سیاتیک از کمر به پایین از طریق پاها تابش می‌کند، با هدف تسکین درد، بهبود عملکرد و جلوگیری از عود مشخص می‌شود.

تسکین درد
از بسته‌های گرما یا سرما، سونوگرافی یا تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS) برای کاهش درد و التهاب.
مشاوره در مورد تسکین درد: راهنمایی در مورد مسکن های بدون نسخه یا ارجاع به پزشک برای داروهای تجویزی در صورت لزوم.

ورزش درمانی
تمرینات کششی: برای کاهش تنش در عضلات اطراف عصب سیاتیک.
کشش پیریفورمیس: با زانوهای خم شده به پشت دراز بکشید، یک پا را روی پای دیگر ضربدری کنید و زانوی پایینی را به سمت قفسه سینه بکشید.
کشش فلکسور هیپ: روی یک زانو زانو بزنید، پای دیگر را جلوتر بگذارید و به آرامی باسن را به جلو فشار دهید.
تمرینات تقویتی: برای حمایت از ستون فقرات و بهبود وضعیت بدن.
تهویه هوازی: تمرینات هوازی کم فشار برای بهبود سلامت کلی قلب و عروق و تسریع بهبودی کمردرد.
تمرینات خاص ستون فقرات: تمریناتی که ستون فقرات کمری را برای بهبود انعطاف پذیری و عملکرد هدف قرار می دهند.
تمرینات مکنزی: تمرینات مبتنی بر اکستنشن برای متمرکز کردن درد و کاهش تحریک عصبی.

درمان دستی
تحرک و دستکاری ستون فقرات: حرکات ملایم برای بهبود تحرک ستون فقرات و کاهش فشار عصبی.

ماساژ بافت: برای کاهش تنش عضلانی و بهبود گردش خون در ناحیه آسیب دیده.
رهاسازی میوفاشیال: تکنیک هایی برای رفع گرفتگی در فاسیا (بافت همبند) اطراف عضلات.

آموزش پوسچر و مکانیک بدن
ارگونومی: راهنمایی برای حفظ وضعیت بدنی مناسب در طول فعالیت های روزانه، کار و خواب.
تکنیک های بلند کردن: آموزش تکنیک های بلند کردن ایمن برای جلوگیری از آسیب بیشتر.
اصلاح فعالیت: توصیه هایی در مورد اصلاح فعالیت ها برای کاهش فشار روی عصب سیاتیک.